İyi görünen bir site ile müşteri getiren bir site aynı şey değil. Teklif almadan önce aşağıdaki yedi başlığı netleştirirseniz hem bütçenizi hem zamanınızı korursunuz. Her başlıkta size ne sormanız gerektiğini ve teslimde neyi kendiniz kontrol edebileceğinizi de yazdık.
1. Siteden ne bekliyorsunuz?
“Bir sitem olsun” bir hedef değildir. Telefon aratmak mı, form doldurtmak mı, online satış mı, yoksa sadece güven vermek mi istediğinizi yazın. Tasarımın tamamı bu tek cümleye göre şekillenir: ilk ekranda ne yazacağı, butonun nerede duracağı, hangi sayfaların olacağı.
Küçük bir alıştırma yapın: sitenizi ziyaret eden birinin yapmasını istediğiniz tek bir şeyi seçin. Örneğin bir diş kliniği için bu “randevu için arayın” olabilir, bir nakliye firması için “fiyat teklifi formunu doldurun”. Teklif veren firmaya bu hedefi söyleyin ve siteyi buna göre nasıl kuracaklarını anlatmalarını isteyin. Cevap net değilse, işe şablon seçerek başlanıyor olabilir.
Hedefin yanında şunları da hazırlayın: sitede olması gereken sayfalar (hizmetler, hakkımızda, iletişim gibi), beğendiğiniz iki üç örnek site ve rakiplerinizin siteleri. Bu liste hem fiyat teklifini daha doğru hale getirir hem de sonradan “ben bunu başka düşünmüştüm” tartışmalarını azaltır.
2. Önce telefonda nasıl göründüğüne bakın
Ziyaretçilerin büyük kısmı telefondan gelir. Tasarımcıdan masaüstü görünümünün yanında mobil görünümü de isteyin. Yazılar okunuyor mu, butonlara parmakla rahat basılıyor mu, telefon numarasına tek dokunuşla ulaşılıyor mu, bunları kendi telefonunuzda deneyin.
Kendiniz kontrol edin:
- Yazıyı yakınlaştırmadan okuyabiliyor musunuz?
- Menü telefonda açılıp kapanıyor mu, yanlış butona basmadan seçim yapabiliyor musunuz?
- Sayfa sağa sola kayıyor mu? Kayıyorsa tasarım mobile tam uyarlanmamış demektir.
- Formu telefonda doldurmak kolay mı?
3. Hız pazarlık konusu değildir
Sayfa geç açılınca ziyaretçi beklemeden çıkar. Teklifte görsellerin küçültüleceğini, gereksiz eklentilerin kullanılmayacağını ve kaliteli bir barındırma (hosting) seçileceğini sorun. Teslimden sonra Google’ın ücretsiz PageSpeed Insights aracıyla siteyi kendiniz test edebilirsiniz. Aracın verdiği puanın tek başına her şey olmadığını, ama çok düşük çıkan bir sonucun sorulması gereken bir işaret olduğunu aklınızda tutun.
Yavaşlığın nedenlerini ve çözümlerini ayrıntılı anlattığımız web sitesi yavaş açılıyor yazısına göz atabilirsiniz. Teklif aşamasında bu konudaki soruları sormak, sonradan düzeltme maliyetini azaltır.
4. Google’a uygun kurulmuş mu?
Site bittikten sonra eklenen SEO (arama motoru optimizasyonu) genellikle yarım kalır. Başlıkların doğru kullanılması, her sayfanın tek bir konuya odaklanması, sayfa adreslerinin anlaşılır olması, site haritası ve ölçüm kurulumu yayın gününde hazır olmalı. Eski bir siteyi yeniliyorsanız, eski adreslerin yenilerine yönlendirilmesi de plana dahil olmalı; yoksa Google’daki mevcut yeriniz kaybolabilir.
Sormanız gerekenler:
- Her sayfa için ayrı başlık ve açıklama yazılacak mı?
- Eski sitedeki adresler için yönlendirme listesi hazırlanacak mı?
- Ziyaretçi sayısını ve telefon aramalarını ölçecek bir kurulum yapılacak mı?
- Google Search Console (Google’ın site sahiplerine sunduğu ücretsiz takip aracı) hesabı açılıp site haritası gönderilecek mi?
Site yayına çıkmadan önce kendiniz de kontrol edebilirsiniz: Google’da site:siteadiniz.com yazarak sitenizin hangi sayfalarının göründüğüne bakın. Yeni bir sitede sonuçların gelmesi zaman alabilir, ama yenileme sonrası eski sayfalarınızın tamamen kaybolduğunu görüyorsanız yönlendirme eksik olabilir. SEO tarafını nasıl ele aldığımızı Antalya SEO hizmeti sayfasında anlattık.
5. İçeriği kendiniz değiştirebilecek misiniz?
Fiyat, fotoğraf ve yazı güncellemesi için her seferinde yazılımcıya muhtaç kalmak istemezsiniz. Teslimde sade bir yönetim paneli ve kısa bir kullanım eğitimi isteyin. Hazır bir sistem (örneğin WordPress) mi, yoksa sıfırdan yazılmış bir yapı mı kullanılacağı da bu noktada önem kazanır; farkları WordPress mi özel yazılım mı yazımızda anlattık.
Teslim günü şunu deneyin: bir yazıyı değiştirin, bir fotoğraf yükleyin, yeni bir sayfa ekleyin. Bunları yardım almadan yapabiliyorsanız panel işinizi görüyor demektir.
6. Site kime ait olacak?
Alan adının (domain) ve barındırma hesabının sizin adınıza açıldığından emin olun. Yazılımın ve dosyaların teslim sonrası size verileceğini teklifte yazılı görün. Bu madde sorun çıkana kadar kimsenin aklına gelmez; çıktığında ise çok pahalıya patlar.
Pratik kontrol: alan adınızın kayıt bilgilerinde (WHOIS sorgusu) ve barındırma panelinde sahip olarak sizin adınızı görmelisiniz. Hesap bilgilerinin size de verildiğini yazılı alın. Firmayla yolunuz ayrılsa bile siteniz sizde kalmalıdır.
7. Teslimden sonra ne oluyor?
Hata düzeltme, güncelleme ve yedekleme için destek süresinin ve kapsamının yazılı olmasını isteyin. “Garanti” kelimesi yerine neyin kapsandığını, neyin kapsanmadığını sorun. Yedeklerin ne sıklıkla alındığını ve bir sorun çıkarsa kime, hangi kanaldan ulaşacağınızı da öğrenin.
Kısa kontrol listesi: hedef yazılı mı, mobil tasarım gösterildi mi, hız ve SEO kurulumu teklifte var mı, yönetim paneli var mı, domain sizin adınıza mı, destek kapsamı yazılı mı?
Teklifleri nasıl kıyaslarsınız?
İki teklifin fiyatı yakın görünse de içerikleri çok farklı olabilir. Her teklifi aynı sorularla yan yana koyun: kaç sayfa var, mobil tasarım dahil mi, SEO kurulumu ve ölçüm var mı, içerik yazımı kimde, domain ve hosting kimin adına, yıllık yenileme ücreti ne kadar, teslim sonrası destek nasıl işliyor? Cevapların yazılı olmasını isteyin. Sözlü verilen her taahhüt, sorun çıktığında ispatlanamaz.
Ayrıca firmanın daha önce yaptığı işlere bakın ve o sitelerin telefonda nasıl açıldığını kendiniz deneyin. Referans olarak gösterilen siteyi canlı görmek, sunumdan daha çok şey anlatır. Bir ön görüşmede sizi dinleyip hedefinizi soran firma ile doğrudan fiyat söyleyen firma arasındaki farkı da not edin.
Sık yapılan hatalar
- Teklifleri yalnızca fiyata göre kıyaslamak; kapsamları yan yana koymamak.
- İçerik (yazı, fotoğraf) hazırlığını en sona bırakmak. Metinler gelmeyince proje aylarca uzayabilir.
- Stok fotoğrafla dolu bir site yaptırmak. Kendi çalışmalarınızın, ekibinizin ve yerinizin gerçek fotoğrafı daha çok güven verir.
- İletişim bilgilerini görünür yere koymamak.
- Yayından sonra siteyi hiç güncellememek.
Antalya’da veya Türkiye’nin başka bir şehrinde site yaptırıyorsanız, bu yedi maddeyi her teklifte aynı şekilde sorun. Cevaplar arasındaki fark, fiyat farkından daha çok şey anlatır. Bizim yaklaşımımız için Antalya web tasarım sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Site ne kadar sürede yapılır?
Sayfa sayısına, içeriğin ne kadar hazır olduğuna ve onay süreçlerine göre değişir. Genellikle en çok zaman, tasarımdan çok içeriğin ve geri bildirimlerin gelmesini beklerken kaybedilir. Teklifte takvimin yazılı olmasını isteyin.
Hazır şablon mu, özel tasarım mı?
İkisinin de yeri var. Şablon daha hızlı ve genellikle daha uygun olur; özel tasarım ise markanıza ve hedefinize göre şekillenir. Hangisini seçerseniz seçin hız, mobil uyum ve SEO kurulumunun dahil olduğundan emin olun.
Site yayına girince müşteri gelmeye başlar mı?
Kendiliğinden değil. Site, aramalarda ya da reklamlarda görünür olduğunda işe yarar. Yerel işletmeler için yerel SEO bu görünürlüğün önemli bir parçasıdır.
Eski sitemi yenilerken Google’daki yerimi kaybeder miyim?
Eski adresler doğru şekilde yenilerine yönlendirilirse riski azaltırsınız. Yine de geçiş dönemlerinde dalgalanma olabilir; yayın sonrası birkaç hafta takip etmek gerekir.